Emzirme Sırasında Bebeğim Huzursuz Oluyor: Nedenleri Neler Olabilir?

Bebeğiniz tam rahatlayacakken memeyi bırakıp ağlıyor mu? Emzirirken bebek huzursuz oluyor diye endişeleniyorsanız yalnız değilsiniz. Araştırmalara göre annelerin yaklaşık %70'i emzirme döneminde bir güçlük yaşıyor.

Huzursuzluğun çoğu geçicidir ve çözümü vardır. Önemli olan, bebeğin tam olarak ne zaman huzursuzlandığını fark etmek. Bu yazıda en sık nedenleri, evde deneyebileceğiniz çözümleri ve uzman desteği almanız gereken durumları bulacaksınız.

Bu yazıda öğrenecekleriniz:

• Huzursuzluğun emzirmenin hangi anında başladığına göre nedeni nasıl ayırt edilir
• Hızlı süt akışı, gaz, reflü, büyüme atağı gibi nedenler ve çözümleri
• Huzursuz bebeğin sütün yetmediği anlamına gelip gelmediği
• Doktora ya da emzirme danışmanına ne zaman başvurulur

Huzursuzluk emzirmenin neresinde başlıyor?

Nedeni bulmanın en pratik yolu, huzursuzluğun ne zaman başladığını gözlemlemektir. Birkaç gün boyunca not tutmanız bile tabloyu netleştirir.

Bu bir tanı değil, sadece yön gösteren bir ipucudur. Aşağıda her nedeni ayrıntılı ele alıyoruz.

Süt akışıyla ilgili nedenler

Süt çok hızlı akıyorsa

Süt inme refleksi güçlü olduğunda süt bebeğin yutabileceğinden hızlı gelir. Bebek öksürebilir, boğulur gibi olabilir ya da memeyi bırakıp tekrar alabilir. Akışı yavaşlatmak için meme ucunu sıkması meme ucu ağrısına yol açabilir. Meme ucu ağrınız varsa emzirirken meme ucu ağrısı yazımıza göz atın.

Deneyebileceğiniz çözümler:

• Yarı yatık (geriye yaslanmış) pozisyonda emzirin. Yerçekimi akışı yavaşlatır.
• İlk süt inişini bekleyin, akış yavaşlayınca bebeği memeye yerleştirin.
• Bebeği çok acıkmadan, hafif uykulu halde emzirin.
• Yan yatarak emzirin. Bebek fazla sütü ağzından dışarı bırakabilir.
• Emzirme sırasında bebeğinizi dik tutup gazını sık sık çıkarın.

Pozisyon seçenekleri için doğru emzirme pozisyonları sayfamıza bakabilirsiniz. Fazla süt üretimi şüphesi varsa süt miktarını kendi başınıza azaltmaya çalışmayın. Bu işi bir emzirme danışmanıyla yürütmek daha güvenlidir.

Süt yavaş akıyorsa ya da bebek sabırsızsa

Bazı bebekler, ilk hızlı akıştan sonra gelen yavaş akışı beklemekte zorlanır. Memeyi bırakıp ağlayabilirler. Bu durum mutlaka yavaş süt inmesi anlamına gelmez. Bebek zamanla emmede ustalaştıkça genellikle düzelir.

Başparmak ve işaret parmağınızla memeyi nazikçe sıkarak akışı artırabilirsiniz. Bebeğin sizi tanıması ve rahatlaması için emzirmeden önce kısa bir ten teması da işe yarar.

Sindirimle ilgili nedenler

Hava yutma, gaz ve kolik

Bebek hızlı emerken ya da memeyi doğru kavramadığında hava yutabilir. Biriken gaz karında rahatsızlık yaratır. Gaz sancısı özellikle akşam saatlerinde (18.00-02.00 arası) artabilir.

Gaz sancısının belirtileri şunlardır:

• Teselli edilemeyen uzun ağlama
• Bacakları karna çekme
• Karında şişkinlik ve sertlik
• Yüzde kızarma

Kolik ise farklı bir tablodur. Uzmanlar koliğin 4 aylıktan küçük bebeklerin yaklaşık %20-30'unda görüldüğünü belirtiyor. Kolik, çoğu zaman bebeğin büyümesini etkilemez ve zamanla geçer.

Gazı azaltmak için bebeği emzirme sırasında ve sonrasında dik pozisyonda tutun. Bir memeden diğerine geçerken gazını çıkarın. Bebeğin memeyi doğru kavraması hava yutmayı azaltır. Bu konuda bebeğin memeyi doğru kavraması rehberimiz yol gösterir.

Reflü

Bebeklerde mide ile yemek borusu arasındaki kas yapısı henüz tam gelişmemiştir. Bu yüzden mide içeriği yukarı kaçabilir. Bebek emzirme sırasında ya da sonrasında kıvranabilir, sırtını kavisleyebilir ve ağlayabilir.

Reflü çoğu bebekte fizyolojiktir. Sindirim sistemi olgunlaştıkça genellikle 12-18 ay içinde kendiliğinden geçer. Az ve sık emzirmek, bebeği dik tutmak ve gazını çıkarmak rahatlatır.

Şu durumlarda mutlaka bir çocuk doktoruna başvurun:

• Fışkırır tarzda, yeşil ya da kanlı kusma
• Kilo alamama veya kilo kaybı
• Nefes durur gibi olma, morarma
• Sürekli öksürük, hırıltı
• Bebeğin başını geriye atarak sertleşmesi

İnek sütü proteini alerjisi

Anne sütü alan bebeklerde, annenin tükettiği süt ürünleri bebeğe geçerek alerjiye yol açabilir. Belirtiler arasında sürekli huzursuzluk, sık kusma, ishal ya da kabızlık, ciltte döküntü ve dışkıda kan ya da mukus bulunur.

Ancak gerçek inek sütü alerjisi bebeklerde yaklaşık %2-3 oranında görülür. Bu yüzden her huzursuzlukta süt ürünlerini bırakmak doğru değildir. Kendi başınıza diyet yapmayın. Şüpheleniyorsanız çocuk doktorunuzla ya da alerji uzmanıyla görüşün. Tanı konursa diyetinizi bir uzman eşliğinde düzenleyin.

Büyüme ve gelişimle ilgili nedenler

Büyüme atakları ve küme beslenme

Bebekler büyüme atağı sırasında daha sık emmek ister, memeyi çeker ve huzursuzlanır. Bu atakların yaklaşık olarak doğumdan sonraki ilk günlerde, 7-10. günde, 2-3. haftada, 4-6. haftada, 3., 4., 6. ve 9. aylarda görüldüğü bildirilir. Tarihler bebekten bebeğe değişir.

Akşam saatlerinde peş peşe kısa emzirmeler yapan bebekler "küme beslenme" yapıyor olabilir. Bu davranış yorucu görünse de normaldir. Sık emme, süt üretimini artıran hormonu uyarır. Bu dönemde formül mama takviyesi yapmak, süt üretiminin düşmesine yol açabilir. Önce danışmanınızla ya da doktorunuzla konuşun.

Dikkat dağılması

Üç-dört aylık civarında bebekler çevrelerine daha fazla ilgi gösterir. Emzirme sırasında seslere dönüp memeyi bırakabilirler. Bu dönemde sakin, loş ve sessiz bir ortam seçin. Uykulu zamanlarda ya da geceleri emzirmeyi daha kolay bulabilirsiniz.

Bebek emmek istemediğinde ısrar etmeyin. Fırsat buldukça tekrar deneyin. Meme reddi genellikle geçicidir ve çoğu zaman birkaç gün içinde düzelir.

Bebeğin burnu, kulağı ve ağzıyla ilgili nedenler

Burun tıkanıklığı, kulak ağrısı ve diş çıkarma

Burnu tıkalı bebek emerken nefes alamaz. Bu yüzden memeyi bırakıp ağlayabilir. Kulak enfeksiyonunda emme hareketi kulakta ağrı yaratabilir. Diş çıkarma döneminde diş etleri hassaslaşır ve emme rahatsız edici olabilir. Aşı sonrası hassasiyet de, aşı bölgesine baskı yapan pozisyonlarda emmeyi zorlaştırabilir.

Ateş, kulağını çekiştirme ya da belirgin halsizlik varsa doktora başvurun.

Pamukçuk ve dil bağı

Ağızda pamukçuk (mantar enfeksiyonu) olan bebek, emerken acı duyduğu için memeyi bırakabilir. Dil içinde ya da dil üstünde beyaz plaklar görürseniz doktorunuza başvurun. Tedavi hem bebeği rahatlatır hem de enfeksiyonun sizde meme ucuna geçmesini önler. Meme ucu yaralarında meme ucu ve meme sorunları sayfamızdan da yararlanabilirsiniz.

Dil bağı ise bebeğin dil hareketini kısıtlar. Bebek emerken zorlanabilir, kısa süre emip bırakabilir. Tanısı zaman alabilir. Deneyimli bir uzman kolayca değerlendirebilir.

Yerleşme, pozisyon ve anne gerginliği

Bebek memeye iyi yerleşmediğinde yeterli süt alamaz ve bu da huzursuzluk yaratabilir. Bebeğin ağzı geniş açık değilse, yalnızca meme ucunu tutuyorsa ya da emerken şapırdama sesi geliyorsa yerleşmeyi gözden geçirin.

Bir üniversite çalışmasında, emzirme sırasında pozisyondan emin olmayan ve gebeliği stresli geçiren annelerin bebeklerinde kolik belirtilerinin daha şiddetli olduğu görüldü. Bu çalışma yalnızca bir ilişkiyi gösteriyor, kesin bir neden-sonuç kanıtlamıyor. Yine de rahat bir pozisyon ve destek almak, hem sizin hem bebeğin rahatlamasına katkı sağlar.

Daha geniş bir bakış için diğer emzirme güçlükleri sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Huzursuzluk "sütüm yetmiyor" demek midir?

Hayır, çoğu zaman değildir. Bebeğin sık emmesi, çok ağlaması ya da uyumaması tek başına sütünüzün yetersiz olduğunu göstermez. Annelerin emzirmeyi erken bırakmasının ya da ek gıdaya erken geçmesinin en sık nedenlerinden biri "yetersiz süt algısı"dır. Gerçek süt yetersizliği ise nadirdir.

Asıl ölçüt bebeğin düzenli kilo almasıdır. Bu nedenle aylık büyüme takiplerini aksatmayın. Endişeleriniz sürüyorsa sütüm yetmiyor mu? anne sütü yeterli mi, nasıl anlaşılır yazımızı okuyabilirsiniz.

Ne zaman doktora veya emzirme danışmanına başvurmalı?

Aşırı sesli ve iki saati aşan ağlama, bir yaşın altındaki bebeklerde "huzursuzluk" olarak değerlendirilir ve incelenmesi gerekir. Aşağıdaki belirtilerden biri varsa gecikmeden bir çocuk doktoruna başvurun:

• Kilo alamama ya da kilo kaybı
• Fışkırır tarzda, yeşil ya da kanlı kusma
• Nefes alma güçlüğü, morarma
• Ateş ya da belirgin halsizlik
• Beslenmeyi tamamen reddetme
• Dışkıda kan

Kilo alımı yeterli, ancak huzursuzluk tekrar ediyorsa bir emzirme danışmanı pozisyonu, yerleşmeyi ve süt akışını yerinde değerlendirebilir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Bebeğiniz için mutlaka çocuk doktorunuza danışın.

Sonuç

Emzirirken bebeğin huzursuzlanması çoğu zaman geçici ve yönetilebilir bir durumdur. Dört noktayı hatırlayın:

• Huzursuzluğun emzirmenin hangi anında başladığını gözlemleyin.
• Hızlı süt akışı, gaz ve reflüde pozisyon ve gaz çıkarma çoğu zaman yeter.
• Çok ağlama tek başına sütün yetersiz olduğunu göstermez. Kilo alımına bakın.
• Alarm belirtilerinde zaman kaybetmeden doktora başvurun.

Emzirme sürecinde kendinize sabır gösterin. Bebeğinizin neden huzursuz olduğunu birlikte bulmak için Emzirme Danışmanı ile iletişime geçebilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Bebek emzirirken neden ağlar ve memeyi bırakır?

En sık nedenler hızlı süt akışı, gaz, reflü, burun tıkanıklığı, diş çıkarma ve büyüme atağıdır. Huzursuzluğun hangi anda başladığına bakmak nedeni bulmanıza yardımcı olur.

Emzirirken huzursuz olması sütümün yetmediği anlamına gelir mi?

Hayır. Çok ağlama ve sık emme tek başına süt yetersizliği göstermez. Asıl ölçüt bebeğin düzenli kilo almasıdır.

Meme reddi ne kadar sürer?

Meme reddi genellikle geçicidir ve çoğu zaman birkaç gün içinde düzelir. Sürerse bir doktora veya emzirme danışmanına başvurun.

Emzirme sırasında bebeğin gazı nasıl çıkarılır?

Bebeği dik tutup sırtını nazikçe sıvazlayın. Memeler arası geçişte ve emzirme bitince gazını çıkarmak hava yutmanın etkisini azaltır.

Hangi durumlarda doktora gitmeliyim?

Kilo alamama, fışkırır tarzda ya da kanlı kusma, nefes alma güçlüğü, ateş veya iki saati aşan şiddetli ağlama varsa gecikmeden doktora başvurun.